ترنسمیتر فشار یکی از پرکاربردترین تجهیزات ابزار دقیق در صنعت است که فشار مایعات و گازها را اندازه‌گیری کرده و آن را به یک سیگنال الکتریکی استاندارد تبدیل می‌کند. اگر در حوزه اتوماسیون صنعتی، پتروشیمی، آب و فاضلاب یا سیستم‌های HVAC فعالیت دارید، شناخت دقیق این وسیله برای انتخاب و نگهداری صحیح آن ضروری است.

ترنسمیتر فشار چیست؟

ترنسمیتر فشار (Pressure Transmitter) سنسوری است که فشار وارد شده بر آن را دریافت کرده و متناسب با مقدار آن، خروجی الکتریکی خطی تولید می‌کند. این خروجی معمولاً به صورت سیگنال ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر یا ولتاژی مانند ۰ تا ۱۰ ولت است که به PLC، نمایشگر یا سیستم کنترل ارسال می‌شود.

اصول کار ترنسمیتر فشار

قلب هر ترنسمیتر فشار، یک المان حس‌کننده (Sensing Element) است. وقتی فشار فرآیند به دیافراگم (Diaphragm) اعمال می‌شود، این دیافراگم کمی تغییر شکل می‌دهد. این تغییر شکل توسط یکی از روش‌های زیر به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود:

• کرنش‌سنج (Strain Gauge): تغییر مقاومت الکتریکی در اثر کشیده شدن فیلم‌های مقاومتی روی دیافراگم.
• ظرفیت خازنی (Capacitive): تغییر فاصله دو صفحه خازنی در اثر حرکت دیافراگم.
• پیزورزیستیو (Piezoresistive): تغییر مقاومت نیمه‌هادی‌ها تحت تنش مکانیکی؛ رایج‌ترین تکنولوژی در ترنسمیترهای امروزی.

انواع ترنسمیتر فشار

۱. از نظر نوع فشار اندازه‌گیری شده

• گیج (Gauge): فشار نسبی نسبت به اتمسفر اندازه‌گیری می‌شود.
• مطلق (Absolute): نسبت به خلأ کامل سنجیده می‌شود.
• تفاضلی (Differential): اختلاف فشار دو نقطه را اندازه می‌گیرد؛ کاربرد فراوان در اندازه‌گیری دبی با صفحه اریفیس.

۲. از نظر محدوده اندازه‌گیری

از مدل‌های میلی‌بار برای فشارهای خیلی کم گرفته تا مدل‌های صدها بار برای خطوط پرفشار. همیشه محدوده کاری واقعی فرآیند خود را در نظر بگیرید و ترنسمیتری انتخاب کنید که فشار کاری معمول، حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد رنج آن باشد.

کاربردهای صنعتی

• پایش فشار خطوط لوله نفت، گاز و پتروشیمی
• کنترل سطح مخازن به روش هیدرواستاتیک
• فیلتر دلتا-P در تصفیه آب و هوای فشرده
• سیستم‌های بویلر و بخار
• اتوماسیون ساختمان و چیلرها

نکات مهم قبل از خرید ترنسمیتر فشار

1. رنج و Overrange: حداکثر فشار احتمالی سیستم را مشخص کنید.
2. جنس دیافراگم: استیل ۳۱۶ برای مصارف عمومی؛ برای سیالات خورنده از دیافراگم هاستلی یا روکش تفلون استفاده کنید.
3. خروجی و تغذیه: سازگاری با کارت ورودی PLC شما (۲ سیمه ۴-۲۰mA متداول‌ترین است).
4. دقت: معمولاً بین ۰٫۰۷۵٪ تا ۰٫۵٪ Full Scale؛ هرچه کمتر، گران‌تر.
5. دمای فرآیند و محیط: برای دمای بالا از سیفون یا خنک‌کننده استفاده شود.
6. درجه حفاظت IP: برای فضای باز حداقل IP65 توصیه می‌شود.

جمع‌بندی

انتخاب درست ترنسمیتر فشار مستقیماً روی دقت کنترل فرآیند و عمر تجهیزات شما اثر می‌گذارد. اگر در انتخاب مدل مناسب تردید دارید، کارشناسان پردیس سنس می‌توانند با توجه به شرایط فرآیند شما، بهترین گزینه را معرفی کنند.